বাংলাদেশ দূতাবাসে হাচিনাৰ পত্ৰ লাভ কৰে। সেই দেশৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীৰ অনুৰোধ পৰীক্ষা কৰিছে। আভ্যন্তৰীণ আলোচনাৰ অন্তত এই সন্দৰ্ভত চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ব। এটা ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানক এটা সূত্ৰই ফোনযোগে জনায়, ‘‘আমি লণ্ডনৰ আইনী প্ৰতিষ্ঠান মেট্ৰিক্স চেম্বাৰ্ছৰ পৰা এটা ইমেইল পাইছোঁ। তাত শ্বেখ হাচিনাৰ বাবে এখন নতুন পাছপ’ৰ্টৰ অনুৰোধ কৰা হৈছে। আমি পত্ৰখনৰ বিষয়বস্তু পৰীক্ষা কৰি আছোঁ। আভ্যন্তৰীণ আলোচনাৰ পিছত উপযুক্ত সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ব।’’
তথ্য অনুসৰি, ২০২৪ চনৰ আগষ্ট মাহত গণবিক্ষোভৰ প্ৰবল চাপত পৰি শ্বেখ হাছিনা দেশ এৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। তেওঁ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পদৰ পৰাও পদত্যাগ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত বাংলাদেশত প্ৰায় ডেৰ বছৰ ধৰি মুহাম্মদ ইউনূছৰ নেতৃত্বত অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰে শাসনভাৰ চলাইছিল। চলিত বৰ্ষৰ (২০২৬) ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ পৰা তাৰেক ৰহমানৰ নেতৃত্বাধীন বিএনপি (বিএনপি)-এ তাত চৰকাৰ গঠন কৰে।
দেশ ত্যাগ কৰাৰ পিছৰে পৰা হাছিনাই ভাৰতত আশ্ৰয় লৈ আছে। ঢাকাই তেওঁক ঘূৰাই আনিবলৈ নতুন দিল্লীক কেইবাবাৰো আনুষ্ঠানিকভাৱে পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত হাছিনাই নিজেই জানিবলৈ দিয়ে যে তেওঁ নিজ দেশলৈ ঘূৰি যাব বিচাৰে। সেই অনুসৰি, নতুন পাছপৰ্ট বিচাৰি দূতাবাছলৈ পত্ৰ প্ৰেৰণ কৰাটোৱেই তেওঁৰ স্বদেশ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰথম চৰকাৰী পদক্ষেপ।
দেশ এৰাৰ পিছত বাংলাদেশৰ তৎকালীন ক্ষমতাধীন চৰকাৰে হাচিনাৰ পাছপোৰ্ট বাতিল কৰিছিল বুলি অভিযোগ উত্থাপন হৈছে। ইয়াৰ ফলত বাংলাদেশৰ নাগৰিক হিচাপে কোনো বৈধ নথিপত্ৰ বা পৰিচয় পত্ৰ বৰ্তমান তেওঁৰ হাতত নাই। হাচিনাই বাৰে বাৰে দাবী কৰি আহিছে যে যিকোনো উপায়েৰে তেওঁ ডিচেম্বৰৰ ভিতৰত দেশলৈ ঘূৰি আহিব। খবৰ অনুসৰি, তেওঁৰ অধিবক্তাই দূতাবাসলৈ লিখা পত্ৰত প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ ওপৰত জোৰ দিছে। ভাৰতত নিযুক্ত বাংলাদেশৰ শীৰ্ষ কূটনীতিবিদক এই সন্দৰ্ভত প্ৰয়োজনীয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে।
হাছিনা ঘনিষ্ঠ আবু ওবাইদা আৰিনে কয়,"এয়া হাছিনাৰ দেশলৈ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ। পূৰ্বৰ চৰকাৰে তেওঁৰ নথিপত্ৰ বাতিল কৰি দিছিল। এতিয়া তেওঁ বাংলাদেশৰ নাগৰিক হিচাপে নিজৰ মৌলিক অধিকাৰ ঘূৰাই পোৱাৰ আৰু প্ৰয়োজনীয় নথিপত্ৰ লাভ কৰাৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছে। ডিচেম্বৰত তেওঁ বাংলাদেশলৈ ঘূৰি আহিবই।"
অৱশ্যে বাংলাদেশ চৰকাৰে হাছিনাক পাছপ’ৰ্ট দিবনে নাই, সেইয়া এতিয়াও স্পষ্ট নহয়। তাৰ আন্তৰ্জাতিক অপৰাধ ট্ৰাইবুনেলে মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধৰ অভিযোগত হাছিনাক দোষী সাব্যস্ত কৰি মৃত্যুদণ্ড বিহিছে। তেওঁ দেশলৈ ঘূৰি আহিলে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হ’ব পাৰে। আনকি, আদালতৰ শাস্তিও কাৰ্যকৰী কৰা হ’ব পাৰে। হাছিনাই দাবী কৰে যে গ্ৰেপ্তাৰ বা মৃত্যুৰ আশংকাই তেওঁক বাধা দিব নোৱাৰে। তেওঁ দেশলৈ ঘূৰি যাব। যদি মৃত্যু আহে, তেওঁ নিজৰ দেশৰ মাটিতেই মৰিব খোজে।
কিছুদিন পূৰ্বে বাংলাদেশৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী হুমায়ুন কবীৰে হাছিনাক পাছপ’ৰ্ট দিয়াৰ বিষয়টোক ‘হাস্যকৰ’ বুলি উৰুৱাই দিছিল। তেওঁ জনায় যে, ভাৰতৰ সৈতে থকা বন্দী বিনিময় চুক্তিৰ ভিত্তিত প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰীগৰাকীক তেওঁলোকে ওভতাই বিচাৰে। তেওঁৰ ভাষাত, "তেওঁ কি ইয়ালৈ শহুৰেকৰ ঘৰত ফুৰিবলৈ আহিব যে তেওঁক পাছপ’ৰ্ট দিম? শ্বেখ হাছিনা প্ৰকৃততে এগৰাকী পলাতক সন্ত্ৰাসবাদী।"
"ইয়াত হাজাৰ হাজাৰ মানুহক হত্যা কৰি তেওঁ পলাই গৈছে। সন্ত্ৰাসবাদী বা অপৰাধীসকলক ধৰিবলৈ আমাৰ সক্ৰিয় প্ৰত্যাৰ্পণ চুক্তি (Extradition Treaty) আছে। তেওঁলোকক ধৰিবলৈ কোনো পাছপৰ্টৰ প্ৰয়োজন নাই, তেওঁলোকক হস্তান্তৰ কৰিব লাগে।' ইয়াৰ কিছু দিনৰ পিছতেই হাছিনাই আনুষ্ঠানিকভাৱে তাৰেক চৰকাৰৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি পাছপৰ্ট বিচাৰিলে।"

মন্তব্য (0)
লগইন কৰি মন্তব্য লিখক।