অসমৰ সংখ্যালঘু ৰাজনীতিৰ ভৱিষ্যতক লৈ এক বৃহৎ প্ৰশ্ন উত্থাপিত!

নিউজ ডেস্ক: বিজেপিৰ নেতাসকলে মুছলমান ভোটৰ প্ৰয়োজন নাই বুলি দাবী কৰি অহাৰ সময়তে অসমৰ এটা লোকসভা সমষ্টিত মুছলমান ভোটাৰৰ প্ৰভাৱশালী সমষ্টিত বিজেপিয়ে বিজয়ধ্বজা উৰুৱাবলৈ সক্ষম হৈছে। শেহতীয়াকৈ অলপতে উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হোৱা সমষ্টি নগাঁৱত ৰাজনৈতিক বিৰোধ তীব্ৰভাৱে পৰিলক্ষিত হৈছে। বিজেপিৰ প্ৰাৰ্থী দেৱাশীষ শৰ্মাই AIUDF ৰ সভাপতি তথা অসমৰ অন্যতম বিশিষ্ট মুছলমান নেতা মৌলানা বদৰুদ্দিন আজমলক পৰাস্ত কৰাৰ বিপৰীতে কংগ্ৰেছ সুদূৰ তৃতীয়াংশলৈ নামি আহিছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে স্থানীয় নিৰ্বাচনী প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাক অসমৰ সংখ্যালঘু ৰাজনীতিৰ ভৱিষ্যতক লৈ এক বৃহৎ প্ৰশ্নলৈ পৰিণত কৰিছে।

বিজেপিৰ বিজয় কি সঁচাকৈয়ে 'দুৰ্গ ভেদ' নেকি? ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি প্ৰায় ৩৪ শতাংশ মুছলমান জনসংখ্যা থকা অসমৰ দৰে এখন ৰাজ্যত এই পৰিৱৰ্তনৰ অৰ্থ আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ কি? এই ৰায়টোৱে সেই পৰম্পৰাগত ধাৰণাটোক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে যে, মুছলমান ভোটাৰসকলে সদায় কংগ্ৰেছ বা AIUDF ৰ দৰে দলসমূহক নিঃচৰ্তভাৱে সমৰ্থন কৰিব। "কিন্তু এক নিৰ্বাচনী বিজয়, সি যিমানেই আকৰ্ষণীয় নহওক কিয়, এক সামগ্ৰিক ৰাজনৈতিক সমীকৰণৰ সম্পূৰ্ণ সলনিৰ প্ৰমাণ নহয়।

প্ৰকৃত কাহিনীটো এই কথাটো বুজি পোৱাত সোমায় আছে যে, ভোটাৰসকলে কিয় পৰম্পৰাগত ৰাজনৈতিক সীমাৰেখাসমূহ অতিক্ৰম কৰি অন্য দলক ভোট দিছে আৰু তেওঁলোকৰ এই নিৰ্বাচনে স্থায়ী বিশ্বাস, কৌশলী ব্যৱহাৰিকতা নে এক অনিশ্চিত ৰাজনৈতিক পৰিৱেশত সুৰক্ষাৰ সন্ধানক সূচাইছে।

নগাঁও নির্বাচনী ফলাফলৰ আটাইতকৈ উল্লেখনীয় দিশটো হ’ল মৌলানা বদৰুদ্দিন আজমলৰ পৰাজয়। বহু বছৰ ধৰি AIUDF প্ৰধানগৰাকীয়ে নিজকে সংখ্যালঘু স্বাৰ্থৰ ৰক্ষক হিচাপে উপস্থাপন কৰি এক নিজস্ব ৰাজনৈতিক ভেটি গঢ়ি তুলিছিল। আনহাতে, অসমৰ কেইবাটাও প্ৰান্তত নিৰ্বাচনী প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাত টিকি থাকিবলৈ কংগ্ৰেছে সংখ্যালঘুসকলৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰিছিল।

উল্লেখ্য যএ, নগাঁও সমষ্টিত দুয়োটা কৌশলেই আচৰিত ধৰণে ব্যৰ্থ হোৱা যেন পৰিলক্ষিত হৈছে। এই সমষ্টিটোত বুজন সংখ্যক মুছলমান ভোটাৰ থকাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, দেৱাশীষ শৰ্মাৰ বিজয়ে মুছলমান ভোটাৰৰ এটা ডাঙৰ অংশই পৰম্পৰাগত ৰাজনৈতিক সীমা অতিক্ৰম কৰি বিজেপিক সমৰ্থন কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে।

তথাপিও অনুমান আৰু প্ৰমাণৰ মাজৰ পাৰ্থক্যটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। নিৰ্বাচনৰ ফলাফলে ভোটাৰসকলৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় লিপিবদ্ধ নকৰে, আৰু সামগ্ৰিক পৰিসংখ্যাই নিশ্চিতভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিব নোৱাৰে যে, কিমান সংখ্যক মুছলমানে দেৱাশীষ শৰ্মাক ভোট দিছিল। এই পৰিৱৰ্তনৰ পৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ বুথ পৰ্যায়ৰ বিশ্লেষণ আৰু বিশ্বাসযোগ্য ভোটাৰ সমীক্ষাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।

অসমত মাটি কেৱল এক অৰ্থনৈতিক সম্পত্তিয়েই নহয়। ইয়াৰ সৈতে জড়িত হৈ আছে পৰিচয়, নাগৰিকত্বক লৈ থকা উদ্বেগ, জীৱিকা আৰু অনিশ্চিত ভূমি অধিকাৰৰ সৈতে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি জীয়াই থকা পৰিয়ালসমূহৰ নিৰাপত্তা। চৰকাৰী মাটিত চলোৱা উচ্ছেদ অভিযানসমূহ বৰ্তমান ৰাজ্যৰ আটাইতকৈ বিতৰ্কিত আৰু স্পৰ্শকাতৰ বিষয়সমূহৰ ভিতৰত এটা হৈ পৰিছে, যাৰ পোনপটীয়া প্ৰভাৱ বিশেষকৈ সমাজৰ দুৰ্বল তথা সুবিধাবঞ্চিত শ্ৰেণীৰ লোকসকলৰ ওপৰত পৰিছে।

এই সম্ভাৱনাটোক একেবাৰেই নাকচ কৰিব নোৱাৰি। কিছুমান মুছলমান ভোটাৰে হয়তো এই সিদ্ধান্তত উপনীত হৈছে যে শাসকীয় দলক বিৰোধিতা কৰাতকৈ তেওঁলোকক সমৰ্থন কৰাটোৱেই নিজৰ তাৎক্ষণিক স্বাৰ্থ ৰক্ষা কৰাৰ এক অধিক কাৰ্যকৰী উপায় হ'ব পাৰে। উল্লেখ্য যে, যেতিয়া এটা পৰিয়ালে নিজৰ ঘৰ বা জীৱিকা হেৰুৱাৰ সন্মুখীন হয়, তেতিয়া ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শই জীৱন ৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰশ্নটোৰ ওচৰত হাৰ মানিব পাৰে অৰ্থাৎ ই গৌণ হৈ পৰিব পাৰে। শাসকীয় দলক ভোট দিয়াৰ অৰ্থ হ’ব পাৰে প্ৰশাসনৰ ওচৰ চপাৰ এক প্ৰয়াস, নিজৰ কথা শুনোৱাৰ সুযোগ পোৱা অথবা ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাটোৰ পৰা আঁতৰি পৰাৰ পৰা বাচি থকা।

চৰকাৰৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হ’লে ভূমি পট্টা পোৱাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাব পাৰে বা যিবোৰ ক্ষেত্ৰত আইনীভাৱে অনুমতি আছে, সেইবোৰ ক্ষেত্ৰত দখল নিয়মীয়া কৰাৰ আশা কৰিব পাৰি, এনেধৰণৰ প্ৰত্যাশাও থাকিব পাৰে।

কিন্তু এইবোৰ অনুমান হৈয়েই ৰৈ গৈছে, নগাঁও নিৰ্বাচনী ফলাফলৰ বাবে কোনো প্ৰতিষ্ঠিত বা নিশ্চিত ব্যাখ্যা নহয়। প্ৰমাণ অবিহনে এইটো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ কোনো ভিত্তি নাই যে, উচ্ছেদৰ ভয় বা ভূমিৰ অধিকাৰৰ প্ৰত্যাশাই মুছলমান ভোটাৰসকলৰ নিৰ্ণায়ক প্ৰেৰণা আছিল। বিজেপিৰ বিজয়েও উচ্ছেদৰ পৰা সুৰক্ষা বা ভূমি নিয়মীয়াকৰণৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰদান নকৰে। প্ৰকৃত পৰীক্ষাটো হ’ব চৰকাৰে বৈধ দাবীসমূহৰ প্ৰতি ন্যায্য সঁহাৰি জনাই নে নাই, যথোপযুক্ত আইনী প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰেনে নাই আৰু কোনো বৈষম্য নোহোৱাকৈ আইন প্ৰয়োগ কৰেনে নাই।

এই ৰায়দানটো হ'ল আজমলৰ ৰাজনৈতিক কৌশলৰ এক গুৰুতৰ সমালোচনাও। বহু বছৰ ধৰি তেওঁ অসমৰ সংখ্যালঘু ৰাজনীতিত এক কেন্দ্ৰীয় স্থান দখল কৰি আছিল আৰু মুছলমান ভোটাৰসকলৰ একাংশৰ ওপৰত কংগ্ৰেছৰ পৰম্পৰাগত প্ৰভাৱক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছিল। পৰিচয়-ভিত্তিক ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ এটা সীমা আছে। কাৰ্যকৰী প্ৰতিনিধিত্ব, বিশ্বাসযোগ্য নেতৃত্ব আৰু দৃশ্যমান ফলাফলৰ বিকল্প হিচাপে সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰতি আনুগত্য চিৰদিন থাকিব নোৱাৰে। নগাঁৱৰ ফলাফলৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে অন্ততঃ কিছুমান ভোটাৰে কেৱল তেওঁলোকৰ সম্প্ৰদায়ৰ পৰিচয়ৰ বাবেই চিনাকি ৰাজনৈতিক নেতাক অনুসৰণ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক হ’ব পাৰে।

কংগ্ৰেছৰ বাবেও চিন্তাৰ কাৰণ আছে। তৃতীয় স্থান লাভ কৰি বহু পিছ পৰি থকা এই ফলাফলে দলটোৰ সংগঠন, নেতৃত্ব আৰু বিজেপিৰ এক বিশ্বাসযোগ্য বিকল্প হিচাপে টিকি থকাৰ ক্ষমতাৰ ওপৰত বহুতো অস্বস্তিকৰ প্ৰশ্নৰ উত্থাপন কৰিছে। বিৰোধী দলসমূহৰ পৰম্পৰাগত ধাৰণা যে ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ আহ্বান আৰু সংখ্যাগৰিষ্ঠতাবাদৰ ৰাজনীতিৰ ভয় দেখুৱাই সংখ্যালঘুসকলৰ ভোট একত্ৰিত কৰিব পৰা যায়, সেইয়া হয়তো এতিয়া সকলো ঠাইতে পৰ্যাপ্ত নহবও পাৰে। ভোটাৰসকলে হয়তো অধিক তাৎক্ষণিক প্ৰশ্ন এটা সুধিব যে এটা দলে প্ৰকৃততে কি দিব পাৰে?

ইয়ে এইটো বুজোৱা নাই যে, পৰিচয়ৰ গুৰুত্ব শেষ হৈ গৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে কেৱল পৰিচয়েই হয়তো এতিয়া নিৰ্বাচনী পচন্দসমূহ নিৰ্ধাৰণ নকৰিবও পাৰে। অৱশ্যে, এই নিৰ্বাচনৰ কেন্দ্ৰবিন্দু বা মূলত এটা ডাঙৰ অন্তৰ্বিৰোধ আছে। ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টীয়ে অসমত নিজৰ ৰাজনৈতিক ভেটি মূলতঃ খিলঞ্জীয়াৰ পৰিচয়, অবৈধ অনুপ্ৰৱেশ, জনগাঁথনিগত উদ্বেগ আৰু মাটি-ভেটি তথা সম্পদৰ সুৰক্ষাক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি তুলিছে। এই বক্তব্যটোৱে প্ৰায়ে মুছলমান জনসংখ্যাৰ একাংশৰ মাজত আশংকা বৃদ্ধি কৰিছে। ইয়াৰ নেতৃত্বই বাৰে বাৰে ইয়াকেও ইংগিত দিছে যে, নিৰ্বাচনী সফলতাৰ বাবে মুছলমান ভোটৰ প্ৰয়োজন নাই।

মুছলিম ভোটাৰসকলে দলটোক কিয় সমৰ্থন কৰিব? ইয়াৰ উত্তৰটো সম্ভৱতঃ আদৰ্শগত গ্ৰহণযোগ্যতা আৰু নিৰ্বাচনী বাস্তৱবাদৰ মাজত থকা প্ৰভেদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল—ভোটাৰসকলে দলটোৰ সকলো আদৰ্শ সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ নকৰিলেও, নিজৰ সুৰক্ষা, সামাজিক লাভালাভ বা কৌশলগত নিৰ্বাচনী সমীকৰণৰ বাবে ব্যৱহাৰিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা দলটোক সমৰ্থন কৰাৰ সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে।

ভোটাৰসকলে তেওঁলোকে সমৰ্থন কৰা দল এটাৰ প্ৰতিটো স্থিতিয়েই গ্ৰহণ কৰিব বা সমৰ্থন কৰিব বুলি কোনো কথা নাই। তেওঁলোকে এজন প্ৰাৰ্থীৰ সহজলভ্যতা, ব্যক্তিগত বিশ্বাসযোগ্যতা, প্ৰশাসনিক দক্ষতা বা উন্নয়নমূলক কাৰ্য কৰাৰ সামৰ্থ্যৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈও সঁহাৰি জনাব পাৰে।

উল্লেখ্য যে, দেৱাশীষ শৰ্মাৰ প্ৰশাসনিক পটভূমিয়ে তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা বা আকৰ্ষণ বৃদ্ধি কৰাত অৰিহণা যোগাব পাৰে। শাসক দল হিচাপে বিজেপিৰ অৱস্থানে ইয়াক যথেষ্ট ৰাজনৈতিক দৃশ্যমানতা প্ৰদান কৰে আৰু লগতে শাসন ব্যৱস্থাক প্ৰভাৱিত কৰাৰ নিজৰ ক্ষমতাক প্ৰদৰ্শন কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এক অতিৰিক্ত সুবিধা দিয়ে। 

গতিকে কিছুমান ভোটাৰৰ বাবে বিজেপিক সমৰ্থন কৰাটো তেওঁলোকৰ সমগ্ৰ আদৰ্শগত কাৰ্যসূচীক অনুমোদন জনোৱাতকৈ, কোনে ক্ষমতা দখল কৰিছে আৰু কোনে তেওঁলোকৰ জৰুৰী চিন্তাসমূহ সমাধান কৰিব পাৰিব সেই সন্দৰ্ভত কৰা এক হিচাপ-নিকাচহে হ'ব পাৰে। যদি এনেকুৱা ঘটিছে, তেন্তে ইয়াৰ অৰ্থ হ’ব পাৰে যে বিজেপিয়ে মুছলমান ভোটাৰসকলৰ এটা অংশৰ সৈতে ঐতিহাসিকভাৱে থকা পাৰস্পৰিক অপ্ৰত্যয় বা অবিশ্বাস দূৰ নকৰাকৈয়ে নিজৰ নিৰ্বাচনী পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।

অসমৰ ৰাজনৈতিক অংকই এই ৰায়দানক বিশেষভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰি তুলিছে। ৰাজ্যখনৰ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় এক তৃতীয়াংশ মুছলমান হোৱাৰ বাবে, ভোটদানৰ আৰ্হিত সামান্য পৰিৱৰ্তনেও কেইবাটাও সমষ্টিৰ ফলাফলত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে‌।

বিজেপিয়ে নিশ্চিতভাৱে নগাঁও উপ-নিৰ্বাচনৰ ফলাফল পুংখানুপুংখভাৱে পৰ্যালোচনা কৰিব যাতে ইয়াৰ পৰা পোৱা শিক্ষাবোৰ আন ঠাইতো ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যায়। কিন্তু কেৱল এটা উপ-নিৰ্বাচনে সমগ্ৰ ৰাজ্যখনৰে ৰাজনৈতিক সমীকৰণ সলনি হোৱা বুলি প্ৰমাণ কৰিব নোৱাৰে। স্থানীয় প্ৰাৰ্থীৰ জনপ্ৰিয়তা, বিৰোধী পক্ষৰ বিভাজন, ভোটদানৰ হাৰ আৰু সমষ্টি-নিৰ্দিষ্ট ক্ষোভ—এই সকলোবোৰে এটা নিৰ্বাচনত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। গতিকে, নিৰ্বাচনী ফলাফলক সংখ্যালঘু ভোটাৰৰ সামগ্ৰিক আচৰণৰ সম্পূৰ্ণ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰমাণ হিচাপে গণ্য নকৰি, প্ৰতিটো সমষ্টিৰ বিতং তথ্য-প্ৰমাণৰ ভিত্তিতহে ইয়াৰ মূল্যায়ন কৰা উচিত।

অসমৰ মুছলমান সকলো কোনো একধৰণৰ সমগোত্ৰীয় বা একে ধাৰাৰ ৰাজনৈতিক গোট নহয়। তেওঁলোকৰ পছন্দ বা অগ্ৰাধিকাৰসমূহ ভৌগোলিক অৱস্থান, ভাষা, শ্ৰেণী, জীৱিকা, ভূমিৰ মালিকীস্বত্ব আৰু স্থানীয় নেতৃত্বৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ভিন্ন হয়। কোনো এটা সমষ্টিত হোৱা পৰিৱৰ্তনক স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে সমগ্ৰ সম্প্ৰদায়টোৰ ক্ষেত্ৰতে প্ৰযোজ্য বুলি ধৰি ল’ব নোৱাৰি।

আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নটো হ’ল বিজেপিয়ে নিৰ্বাচনী সুযোগক স্থায়ী ৰাজনৈতিক বিশ্বাসলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব পাৰিবনে নাই। ইয়াৰ বাবে কেৱল নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰাতকৈও অধিক প্ৰয়োজন হ’ব। ইয়াৰ বাবে সমান ব্যৱহাৰ, চৰকাৰী সেৱাসমূহৰ ক্ষেত্ৰত সমান অধিকাৰ, অৰ্থনৈতিক সুযোগ আৰু আইনৰ শাসনৰ প্ৰতি এক বিশ্বাসযোগ্য প্ৰতিশ্ৰুতিৰ প্ৰয়োজন হ’ব।

উল্লেখ্য যে, নগাঁও জিলাৰ নিৰ্বাচনী ফলাফলে আজমলৰ নেতৃত্বৰ দুৰ্বলতা, এই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাত কংগ্ৰেছৰ দুৰ্বল স্থিতি আৰু বিজেপিৰ জনপ্ৰিয়তা তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত সমৰ্থক গোষ্ঠীৰ বাহিৰলৈকো সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ সম্ভাৱনাক উন্মোচিত কৰিছে।

কিন্তু মুখ্য প্ৰশ্নটো কেৱল মুছলমানসকলে বিজেপিক ভোট দিছে নে নাই, সেইটো নহয়। বৰঞ্চ তেওঁলোকে কিয় তেনে কৰিব পাৰে, দলটোৰ পৰা তেওঁলোকৰ প্ৰত্যাশা কি আৰু সেই প্ৰত্যাশাবোৰ পূৰণ হ’বনে নাই, সেয়াহে আচল প্ৰশ্ন।

যদি এই পৰিৱৰ্তনে উন্নয়ন, ফলপ্ৰসূ প্ৰতিনিধিত্ব আৰু অধিক নিৰাপত্তাৰ সন্ধানক প্ৰতিফলিত কৰে, তেন্তে ই প্ৰতিটো ৰাজনৈতিক দলকে সংখ্যালঘু ভোটাৰসকলৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ দৃষ্টিভংগী পুনৰ বিবেচনা কৰিবলেই বাধ্য কৰা উচিত। যদি ই ক্ষমতাত থকা দলটোৰ সৈতে কৌশলগত বুজাপৰাক প্ৰতিফলিত কৰে, তেন্তে ইয়াৰ স্থায়িত্ব অনিশ্চিত হৈয়েই ৰ'ব।

বিজেপিয়ে নগাঁও আসনখনত জয়লাভ কৰিছে। কিন্তু অসমৰ মুছলিম ভোটাৰসকলৰ আস্থা তেওঁলোকে অৰ্জন কৰিব পাৰিছেনে নাই, সেয়া এক সম্পূৰ্ণ সুকীয়া বিষয়।

এই পাৰ্থক্যই নিৰূপণ কৰিব যে এই নিৰ্বাচনটো সঁচাকৈয়ে এক প্ৰকৃত পৰিৱৰ্তনৰ বিন্দু হৈ পৰিব নে ই কেৱল অসমৰ পৰিচয়, নিৰাপত্তাহীনতা আৰু ৰাজনৈতিক ক্ষমতাৰ মাজত চলি থকা দীৰ্ঘদিনীয়া সংগ্ৰামৰ আন এটা অধ্যায় হৈয়েই ৰৈ যাব।