কৰ্কট ৰোগ সাধাৰণতে ধূমপান, সুৰাপান, মেদবহুলতা, প্ৰদূষণ, পাৰিবাৰিক ইতিহাস আৰু বয়স বৃদ্ধি আদি কাৰকৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়। অৱশ্যে, এক নতুন অধ্যয়নে এতিয়া আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিপদাশংকাৰ কাৰকৰ ওপৰত বিশ্লেষণ কৰিছে, সেইটো হৈছে সংক্ৰমণ । 'দ্য ল্যান্সেট অনকোলজী' (The Lancet Oncology) আলোচনীত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়ন অনুসৰি, ২০২৪ চনত বিশ্বজুৰি আনুমানিক ২.৩ নিযুত (২৩ লাখ) নতুন কৰ্কট ৰোগৰ গোচৰ, অৰ্থাৎ মুঠ কৰ্কট ৰোগৰ প্ৰায় ১২% সংক্ৰমণৰ সৈতে জড়িত আছিল। অৰ্থাৎ, সেই বছৰটোত বিশ্বজুৰি ধৰা পৰা প্ৰতি আঠটা কৰ্কট ৰোগৰ ভিতৰত প্ৰায় এটা সংক্ৰমণৰ সৈতে জড়িত আছিল।
"ইণ্টাৰনেচ'নেল এজেন্সী ফৰ ৰিচাৰ্চ অন কেন্সাৰ (IARC)"-ৰ গৱেষকসকলৰ অধ্যয়নত ২০২৪ চনৰ কেন্সাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য পৰীক্ষা কৰা হৈছিল, য'ত কৰ্কট ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পৰা সংক্ৰামক কাৰকসমূহকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। সংক্ৰমণজনিত কৰ্কট ৰোগৰ প্ৰায় আটাইবোৰ গোচৰৰ বাবে পাঁচটা সংক্ৰমণেই দায়ী আছিল। এই পাঁচটা সংক্ৰমণৰ ভিতৰত আছিল:
* হেলিক’বেক্টৰ পাইপ’ৰি (H. pylori)
* হিউমেন পেপিল’মা ভাইৰাছ (HPV)
* হেপাটাইটিছ বি ভাইৰাছ (HBV)
* এপষ্টাইন-বাৰ ভাইৰাছ (EBV)
* হেপাটাইটিছ চি ভাইৰাছ (HCV)
এই ফলাফলসমূহ অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ, কাৰণ ইয়াৰে কেইবাটাও সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ, চিনাক্ত বা চিকিৎসা কৰিব পৰা যায়। ইয়াৰ ফলত অৱশেষত কিছুমান বিশেষ ধৰণৰ কেন্সাৰৰ আশংকা হ্ৰাস কৰিব পৰা যাব।
কৰ্কট ৰোগৰ সৈতে সংক্ৰমণৰ কি সম্পৰ্ক আছে?
এই অধ্যয়নত মানুহৰ শৰীৰত কৰ্কট ৰোগ সৃষ্টি কৰিব পৰা ১২ বিধ সংক্ৰামক কাৰকক মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। অৱশ্যে, ২০২৪ চনত সংক্ৰমণ সম্পৰ্কীয় প্ৰায় ২৩ লাখ কৰ্কট ৰোগৰ গোচৰৰ বাবে মূলতঃ পাঁচবিধ সংক্ৰমণেই দায়ী আছিল।
সংক্ৰমণ আৰু কেঞ্চাৰৰ তালিকা
H. pylori (পেটৰ বেক্টেৰিয়া):
* ই প্ৰায় ৭,৬০,০০০ টা কেঞ্চাৰৰ লগত জড়িত আৰু সৰ্বাধিক প্ৰভাৱ পেলায়।
* ই মূলতঃ পেটৰ কেন্সাৰৰ সৈতে জড়িত।
HPV (হিউমেন পেপিল’মা ভাইৰাছ):
* ই প্ৰায় ৭,৫০,০০০ টা কেঞ্চাৰৰ লগত জড়িত।
* এই ভাইৰাছবিধ জৰায়ুৰ মুখৰ (cervical) কেন্সাৰৰ মূল কাৰণ। ই গুহ্যদ্বাৰ, যোনি আৰু ορισhead/neck কেন্সাৰৰ সৈতেও জড়িত।
Hepatitis B virus (হেপাটাইটিছ বি ভাইৰাছ - HBV):
* ই প্ৰায় ৩,৬০,০০০ টা কেন্সাৰৰ সৈতে জড়িত।
* ই মূলতঃ যকৃতৰ (liver) কেন্সাৰৰ সৃষ্টি কৰে।
Epstein-Barr virus (ইপষ্টেইন-বাৰ ভাইৰাছ - EBV):
* ই প্ৰায় ২,৬০,০০০ টা কেন্সাৰৰ সৈতে জড়িত।
* ইয়াৰ ভিতৰত কিছুমান পেটৰ কেন্সাৰ, nasopharyngeal কেন্সাৰ আৰু লিম্ফোমা অন্তৰ্ভুক্ত।
Hepatitis C virus (হেপাটাইটিছ চি ভাইৰাছ - HCV):
* ই প্ৰায় ১,৬০,০০০ টা কেন্সাৰৰ সৈতে জড়িত।
* ইয়াৰ বেছিভাগেই যকৃতৰ কেন্সাৰৰ সৈতে জড়িত।
গৱেষকসকলে তেওঁলোকৰ উন্নীত কৰা বিশ্লেষণত EBV-ৰ সৈতে পেটৰ কেন্সাৰৰ সম্পৰ্ক থকাৰ নতুন প্ৰমাণ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছে, লগতে অতিৰিক্ত কেন্সাৰৰ প্ৰকাৰ আৰু সংক্ৰামক কাৰকসমূহকো ইয়াত যোগ দিছে।
IARC ৰ কেন্সাৰ ছাৰ্ভিলেন্স ব্ৰাঞ্চৰ এগৰাকী বিজ্ঞানী ডাঃ হেৰিয়েট ৰামগেয়ে কয়, "এই ফলাফলসমূহে বিশ্বজুৰি কেন্সাৰৰ বোজা হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণে গ্ৰহণ কৰিব পৰা প্ৰধান ভূমিকাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। টিকাকৰণ আৰু স্ক্ৰীণিঙৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰগতি হোৱা স্বত্বেও, সংক্ৰমণজনিত কেন্সাৰসমূহ এতিয়াও এক ডাঙৰ গোলকীয় প্ৰত্যাহ্বান হৈয়েই আছে, যাৰ বোজা বিশেষভাৱে নিম্ন আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহৰ জনসংখ্যাৰ ওপৰত পৰিছে।"
সংক্ৰমণ বা ইনফেকচনে শৰীৰত দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰদাহ আৰু কোষৰ ক্ষতিসাধন কৰি কৰ্কট ৰোগ বা কেন্সাৰৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে-
এই সংক্ৰমণবোৰ হোৱা প্ৰতিজন ব্যক্তিৰে কেন্সাৰ নহয়। কেন্সাৰ হোৱাৰ আশংকা বা সংক্ৰমণৰ প্ৰকাৰ কিমান দিন স্থায়ী হয়, ব্যক্তিজনৰ ৰোগ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আৰু অন্যান্য বিপদজনক কাৰকসমূহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে।
কিছুমান সংক্ৰমণে কোষ আৰু কলাৰ দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰদাহ বা ক্ষতি কৰিব পাৰে। বহু বছৰ ধৰি থকা এই স্থায়ী সংক্ৰমণে কোষবোৰত এনে পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰে যিবোৰ পিছলৈ কৰ্কট ৰোগ বা কেন্সাৰত পৰিণত হ’ব পাৰে।
নিম্ন আৰু মধ্যম উপাৰ্জনকাৰী দেশসমূহে এক বৃহৎ বোজা বহন কৰিবলগীয়া হয়
সংক্ৰমণজনিত কৰ্কট ৰোগৰ বোজা সমগ্ৰ বিশ্বতে সমানভাৱে বিভক্ত নহয়। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্কট গৱেষণা সংস্থাৰ (IARC) বিশ্লেষণ অনুসৰি, এই কৰ্কট ৰোগসমূহৰ প্ৰায় ৭৭% নিম্ন আৰু মধ্যম আয়ৰ দেশসমূহত দেখা গৈছিল। এই পাৰ্থক্য আংশিকভাৱে সংক্ৰমণৰ হাৰ, টিকাকৰণৰ পৰিসৰ, কৰ্কট ৰোগৰ পৰীক্ষণ (স্ক্ৰীনিং), পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ সুবিধা আৰু চিকিৎসাৰ উপলব্ধতাৰ ভিন্নতাৰ সৈতে জড়িত।
ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল যে, মৌলিক প্ৰতিৰোধমূলক স্বাস্থ্যসেৱাৰ সূচলতা বৃদ্ধি কৰে, সংক্ৰমণ-সম্পৰ্কীয় উচ্চ বোজা থকা অঞ্চলবোৰত কৰ্কট ৰোগ প্ৰতিৰোধৰ ক্ষেত্ৰত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।
সংক্ৰমণজনিত কৰ্কট ৰোগ বা কেন্সাৰ (Infection-Related Cancers) বহু পৰিমাণে প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি-
সংক্ৰমণজনিত কেতবোৰ কেন্সাৰ প্ৰতিষেধক,পৰীক্ষা আৰু চিকিৎসাৰ জৰিয়তে প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰি।
HPV ভেকচিনে জৰায়ুমুখৰ কেন্সাৰ আৰু আন কেতবোৰ কেন্সাৰ সৃষ্টি কৰা ভাইৰাছৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষা দিয়ে। Hepatitis-B ভেক্টিনে দীৰ্ঘদিনীয়া HBV সংক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰাত আৰু যকৃতৰ কেঞ্চাৰৰ আশংকাসমূহ হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰে। Hepatitis C)-ৰ বৰ্তমান কোনো ভেক্টিন নাই, কিন্তু কাৰ্যকৰী এণ্টিভাইৰেল চিকিৎসায়ে বেছিভাগ HCV সংক্ৰমণ নিৰাময় কৰিব পাৰে।
গৱেষণাখনত প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, সংক্ৰমণ নিয়ন্ত্ৰণো কেন্সাৰৰ বোজা হ্ৰাস কৰাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। গৱেষকসকলে টিকাকৰণ, স্ক্ৰীনিং (ৰোগ নিৰ্ণয় পৰীক্ষা) আৰু চিকিৎসাৰ ভূমিকাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে, যিয়ে সংক্ৰমণৰ সৈতে জড়িত কেন্সাৰ প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে।
মন্তব্য (0)
লগইন কৰি মন্তব্য লিখক।