মধুমেহ হৈছে হৃদৰোগ আৰু হৃদযাত্ৰাৰ এক 'নীৰৱ চালক'। মধুমেহ ৰোগে আপোনাৰ জীৱনলৈ মাতি আনিব পাৰে ভয়ংকৰ বিপদ!

ছাৰ গংগা ৰাম হাস্পতালৰ কাৰ্ডিঅ’লজীৰ সঞ্চালক ডাঃ অশ্বিন মেহতাই ডায়েবেটিছক হৃদৰোগৰ এটা অতি ডাঙৰ কাৰক বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁ বিশদভাৱে বিশ্লেষণ কৰে যে, কেনেকৈ দীৰ্ঘদিন ধৰি তেজত শৰ্কৰাৰ মাত্ৰা অধিক হৈ থাকিলে কাৰ্ডিঅ’ভাস্কুলৰ অৰ্থাৎ হৃদযন্ত্ৰ আৰু ৰক্তবাহী নলীবোৰৰ ক্ষতিসাধন হ’ব পাৰে।

ডাঃ মেহতাই কয় যে, "মধুমেহ হৃদৰোগৰ এটা অতি ডাঙৰ কাৰণ। আচলতে মধুমেহে হাইপাৰগ্লাইচেমিয়া অৰ্থাৎ তেজত চেনিৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি কৰা, ইনচুলিন প্ৰতিৰোধক ক্ষমতা গঢ়ি তোলা আৰু শৰীৰৰ ভিতৰত প্ৰদাহ সৃষ্টি কৰাৰ জৰিয়তে এই সকলোবোৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ফলত ৰক্তবাহী নলীবোৰৰ আৱৰণখন ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়, যাক আমি 'এণ্ড’থেলিয়াল ডিচফাংচন' বুলি কওঁ। তেজত চেনিৰ বিষাক্ত প্ৰভাৱ আৰু নাইট্ৰিক অক্সাইডৰ অভাৱৰ বাবেই এই ক্ষতিসাধন হয়।"

লগতে তেওঁ কয় যে, বহুমূত্ৰ ৰোগ প্ৰায়ে উচ্চ কলেষ্টেৰল আৰু ট্ৰাইগ্লিচাৰাইডৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি হোৱাৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে, যাৰ ফলত ৰক্তবাহী নলীবোৰত চৰ্বিৰ প্ৰলেপ জমা হোৱাৰ সম্ভাৱনা অধিক বৃদ্ধি পায়।

"কেৱল এইটো নহয়, কিন্তু আপুনি জানে যে, কলেষ্টেৰলৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়, ট্ৰাইগ্লিচাৰাইডৰ মাত্ৰা বৃদ্ধি পায়; ই ইয়াক জমা হোৱাৰ প্ৰতি অধিক স্পৰ্শকাতৰ কৰি তোলে। ডায়েবেটিছৰ লগতে উচ্চ ৰক্তচাপ আৰু বহুতো সমস্যাৰ পুঞ্জীকৰণো হ’ব পাৰে, যিবোৰে হাৰ্ট এটেকৰ আশংকা বহুগুণে বৃদ্ধি কৰিব পাৰে" বুলিও চিকিৎসকগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে।

ইয়াৰোপৰি ড০ মেহতাই উল্লেখ কৰে যে, বহুতো অধ্যয়নে দেখুৱাইছে যে, বহুমূত্ৰ ৰোগে দীৰ্ঘদিন ধৰি হৃদযন্ত্ৰ আৰু ৰক্তবাহী নলীবোৰৰ জটিলতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে আৰু ডায়েবেটিছ থকা লোকসকলে হৃদযন্ত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট বিপদৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।

"এনেকুৱা বহুত গৱেষণা কৰা হৈছে, যাৰ পৰা দেখা গৈছে যে, দীৰ্ঘদিন ধৰি ডায়েবেটিছত আক্ৰান্ত হৈ থাকিলে ই নিজে বহুতো সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। এই গৱেষণাবোৰে দেখুৱায় যে, এজন স্বাভাৱিক মানুহৰ তুলনাত ডায়েবেটিছ থকা ৰোগীৰ হৃদৰোগৰ আশংকা বহুত বেছি থাকে। এই আশংকা ইমানেই বেছি যে যদি কোনো ব্যক্তিৰ ডায়েবেটিছ আছে, তেন্তে আমি তেওঁক এজন ইতিমধ্যে হৃদযন্ত্ৰৰ ধমনীৰ ৰোগ আছে বা তেওঁ ইতিমধ্যে হাৰ্ট এটেকৰ সন্মুখীন হোৱা ৰোগীৰ দৰে চিকিৎসা কৰা উচিত। চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ ভাষাত ইয়াক "মাৰ্য়কাৰ্ডিয়েল ৰিস্ক ইকুইভেলেণ্ট" বা হৃদযন্ত্ৰৰ সমকক্ষ বিপদাশংকা বুলি কোৱা হয়।"

এজন ৪৫ বছৰীয়া ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ ঘটনাটো উল্লেখ কৰি ড০ মেহতাই কয় যে, ব্যক্তিজনে তেওঁৰ হৃদযন্ত্ৰৰ কিমান ক্ষতি হৈছিল সেই বিষয়ে অজ্ঞাত আছিল আৰু তেওঁ গেছৰ সমস্যা বুলি ভাবি জৰুৰীকালীন বিভাগত ভৰ্তি হৈছিল।

এই ৪৫ বছৰীয়া ব্যক্তিজনৰ লক্ষণসমূহ হৃদযন্ত্ৰৰ কোনো গুৰুতৰ সমস্যা যেনে হৃদৰোগ বা হাৰ্ট এটেকৰ সংকেত হ'ব পাৰে, সেয়েহে ইয়াক জৰুৰীকালীনভাৱে চিকিৎসা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। বহু সময়ত মানুহে বুকুৰ বা পেটৰ ওপৰৰ অংশত অস্বস্তিক গেছ বা এচিডিটি বুলি ভুল কৰে, বিশেষকৈ মচলাদাৰ বা চৰ্বিযুক্ত খাদ্য খোৱাৰ পিছত। কিন্তু এই ধৰণৰ বিষ হাৰ্ট এটাকৰো লক্ষণ হ'ব পাৰে। যিহেতু তেওঁৰ 'ইচিজি'ত পৰিৱৰ্তন দেখা গৈছে, ইয়াক কোনো কাৰণতে অৱহেলা কৰিব নোৱাৰি।

ৰোগীজনৰ উচ্চ ৰক্তচাপৰ কোনো পূৰ্ব ইতিহাস নাছিল, কিন্তু তেওঁ প্ৰায় ১০ বছৰ ধৰি মধুমেহ ৰোগত আক্ৰান্ত আছিল আৰু অনিয়মিতভাৱে ঔষধ সেৱন কৰি আছিল। ইয়াৰ পিছত কৰা এঞ্জিঅ’গ্ৰাফী পৰীক্ষাত স্পষ্ট হ'ল যে, তেওঁৰ তিনিওডাল কৰোনেৰী ধমনী সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ পৰিছে, আৰু কেৱল এডাল ধমনীৰ এটা অতি সৰু বা ঠেক পথেৰেহে তেজৰ চলাচল কোনোমতে বৰ্তি আছিল।

মেদান্তাৰ চেয়াৰমেন তথা পৰিচালন সঞ্চালক ডাঃ নৰেশ ত্ৰেহানে ডায়েবেটিছ থকা লোকসকলৰ ক্ষেত্ৰত হৃদযন্ত্ৰৰ জটিলতাসমূহ চিনাক্ত কৰাৰ কঠিনতাৰ ওপৰত বিশ্লেষণ কৰি কয় যে, স্নায়ুৰ ক্ষতিৰ বাবে হৃদৰোগৰ সৈতে জড়িত সতৰ্কতামূলক লক্ষণসমূহ হ্ৰাস পাব পাৰে। 

ডাঃ ত্ৰেহানে কয় "ডায়েবেটিছ থকা লোকসকলৰ, হৃদযন্ত্ৰৰ পৰা বিষ কঢ়িয়াই নিয়া স্নায়ুপ্ৰান্তবোৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ সতৰ্কবাণী প্ৰণালীটো বিফল হয়। গতিকে, তেওঁলোকে সতৰ্কবাণী হিচাপে বুকুৰ বিষ অনুভৱ নকৰে, যদিহে হাৰ্ট এটেক নহয়, তেতিয়াহে হয়তো কৰিব পাৰে। গতিকে তেওঁলোকে গম নোপোৱাকৈয়ে তেওঁলোকৰ হৃদযন্ত্ৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈয়েই থাকে"।

তেওঁ ডায়েবেটিছত আক্ৰান্ত লোকসকলৰ বাবে নিয়মিত হৃদযন্ত্ৰৰ পৰীক্ষা কৰাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত জোৰ দি কয় যে, ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰা চিকিৎসকসকলে তেওঁলোকৰ সময়মতে হৃদযন্ত্ৰৰ পৰীক্ষা কৰাটো নিশ্চিত কৰা উচিত।

তাৰোপৰি তেওঁ উল্লেখ কৰে যে,"সেইবাবেই আমি ডায়বেটিছৰ চিকিৎসা কৰা চিকিৎসকসকলক সদায় কওঁ যাতে আপোনাৰ ৰোগীৰ প্ৰতি বছৰে এটা ইক’কাৰ্ডিঅ’গ্ৰাম বা হাৰ্ট চেক কৰাটো নিশ্চিত কৰে। যদি ই সুস্থিৰ অৱস্থাত থাকে, তেন্তে হয়তো প্ৰতি দুই বছৰত এবাৰ। কিন্তু তেওঁলোকক পৰীক্ষা কৰা উচিত কাৰণ তেওঁলোকে নিজেই নাজানে যে তেওঁলোক ধ্বংস হৈ গৈছে" ।

তেওঁ এনে বহুতো ৰোগী দেখিছে যিসকলৰ হৃদযন্ত্ৰৰ কাৰ্যক্ষমতা অতিমাত্ৰা হ্ৰাস পাইছিল, অথচ তেওঁলোকে নিজেই এই বিষয়ে গম পোৱা নাছিল। 

"মোৰ চেম্বাৰলৈ অহা বহুতো ৰোগী এনেকুৱা থাকে, যাৰ হৃদযন্ত্ৰৰ কাৰ্যক্ষমতা ২০%-লৈ কমি আহে, অথচ তেওঁলোকে নিজেই গম নাপায়। যেতিয়া তেওঁলোকৰ উশাহ চুটি হ’বলৈ ধৰে, তেতিয়াহে তেওঁলোকে গৈ 'ইকো' কৰায় আৰু তেতিয়াহে গম পায় যে তেওঁলোকৰ হাৰ্টৰ পাম্পিং ক্ষমতা মাত্ৰ ২০% হৈ গৈছে। তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰি কয় যে, ডায়েবেটিছৰ চিকিৎসা কৰা চিকিৎসকসকলে ৰোগীসকলক হৃদযন্ত্ৰৰ সম্ভাৱ্য বিপদাশংকাৰ বিষয়ে বুজাই কোৱা উচিত আৰু তেওঁলোকে যাতে প্ৰয়োজনীয় স্বাস্থ্য পৰীক্ষাসমূহ কৰায়, সেয়া নিশ্চিত কৰিব লাগে," ডাঃ ত্ৰেহানে উল্লেখ কৰে।

আনহাতে ত্ৰেহানে কয় যে, চিকিৎসকসকলেও নিজৰ ৰোগীসকলক তেওঁলোকে ভুগি থকা ৰোগবিধৰ বিপদসমূহৰ বিষয়ে অৱগত কৰাটো অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। গতিকে আমি জানো যে যদি কাৰোবাৰ হৃদৰোগ আছে, আমি তেওঁলোকক ঔষধৰ প্রেস্ক্ৰিপচন দিওঁ। যদি কোনো মেডিচিন বিশেষজ্ঞ বা ডায়েবেটিছ বিশেষজ্ঞই এজন ডায়েবেটিছ ৰোগীৰ চিকিৎসা কৰি আছে, তেন্তে তেওঁলোকে নিশ্চিত কৰা উচিত যাতে ৰোগীজনে তেওঁৰ নিয়মীয়া স্বাস্থ্য পৰীক্ষা কৰাই থাকে, কাৰণ এইবোৰ জীৱন ৰক্ষাৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা"।